เครื่องพิมพ์วันที่บนฝาขวด: เลือก CIJ หรือเลเซอร์ ให้พิมพ์ชัดบนฝาพลาสติกและฝาโลหะ
เครื่องพิมพ์วันที่บนฝาขวดที่ใช้ในโรงงานมี 2 แนวทางหลัก คือ 1) เครื่องพิมพ์วันที่ CIJ ที่พ่นหมึกโดยไม่สัมผัสฝา พิมพ์ขณะขวดวิ่งผ่านสายพาน (FASTJET F640 / F650 ระยะพิมพ์ 5–40 มม. หมึก Dye ยึดเกาะบน PE, PET, PVC และโลหะ) และ 2) เครื่องพิมพ์วันที่เลเซอร์ ที่มาร์กถาวรโดยไม่ใช้หมึก (UV 355 nm สำหรับฝาพลาสติก PE / PP และ Fiber 1064 nm สำหรับฝาโลหะหรือพลาสติกที่เหมาะสม) ส่วนงานล็อตเล็กที่ยกฝาหรือขวดมาพิมพ์ทีละชิ้น ใช้เครื่องพิมพ์วันที่แบบมือถือได้ การเลือกให้ดูจาก วัสดุฝา ตำแหน่งพิมพ์ (บนหัวฝาหรือข้างฝา) ความเร็วไลน์ และสภาพผิวฝา แล้วทดสอบกับฝาจริงก่อนสรุปรุ่น
เครื่องพิมพ์วันที่บนฝาขวด คืออะไร?
เครื่องพิมพ์วันที่บนฝาขวด คือเครื่องพิมพ์รหัสที่ติดตั้งให้พิมพ์วันผลิต (MFG) วันหมดอายุ (EXP) และเลขล็อตลงบนฝาขวดโดยตรง แทนการพิมพ์บนฉลากหรือตัวขวด นิยมใช้กับเครื่องดื่ม น้ำดื่ม ซอส น้ำมันพืช นม ผลิตภัณฑ์ดูแลส่วนตัว และสารเคมี เพราะฝาเป็นจุดที่ผู้บริโภคมองเห็นง่าย ไม่ต้องเว้นที่บนฉลาก และพิมพ์ได้หลังเครื่องปิดฝาขณะขวดวิ่งบนสายพานต่อเนื่อง
ฝาขวดมีพื้นที่น้อย ผิวโค้ง มีร่องกันลื่น และทำจากวัสดุหลายแบบ การเลือกเครื่องจึงต่างจากการพิมพ์บนกล่องหรือซอง ถ้ากำลังเลือกเครื่องสำหรับทั้งไลน์น้ำดื่ม อ่านภาพรวมได้ที่ เครื่องยิงวันที่ขวดน้ำ เลือกแบบไหนดี และถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะพิมพ์ที่ฝาหรือที่อื่น ดู พิมพ์วันหมดอายุไว้ตรงไหนดี: ขวด ฝา ซอง กล่อง
ฝาขวดแต่ละแบบ ใช้เครื่องพิมพ์วันที่แบบไหน?
จุดเริ่มต้นที่สำคัญที่สุดคือวัสดุของฝา เพราะเป็นตัวกำหนดว่าหมึกจะยึดเกาะได้ดีแค่ไหน หรือเลเซอร์จะทำให้เกิดรอยมาร์กที่อ่านชัดหรือไม่
| ชนิดฝา | แนวทางที่ควรทดสอบ | สิ่งที่ต้องดู |
|---|---|---|
| ฝาเกลียวพลาสติก (PP / PE / HDPE) | CIJ FASTJET F640 / F650 ด้วยหมึก Dye หรือเลเซอร์ UV F7100U | การยึดเกาะของหมึกบนพลาสติกผิวมัน สีหมึกตัดกับสีฝา ความเปรียบต่างของรอยเลเซอร์ |
| ฝาโลหะ ฝาอะลูมิเนียม ฝาจีบ | CIJ (หมึกยึดเกาะบนโลหะ) หรือเลเซอร์ Fiber F7100F | ผิวเคลือบหรือพิมพ์ลายบนฝา ความโค้งของขอบ ระยะโฟกัส |
| ฝาที่มีความชื้นหรือไอน้ำเกาะ (บรรจุเย็น) | CIJ ร่วมกับการไล่ความชื้นก่อนจุดพิมพ์ หรือเลเซอร์ | ทดสอบที่สภาพไลน์จริง เพราะหยดน้ำทำให้หมึกไม่ติดหรือรอยไม่สม่ำเสมอ |
| งานล็อตเล็ก ไม่มีสายพาน | เครื่องพิมพ์วันที่แบบมือถือ S510 | ต้องมีจุดจับวางให้ฝาอยู่นิ่ง และเลือกหมึกให้ตรงวัสดุฝา |
FASTJET ระบุในโบรชัวร์ F640 และ F650 ว่าหมึกแบบ Dye ยึดเกาะได้บนวัสดุหลายชนิด รวมถึง PVC, PE, PET และโลหะ ส่วนเลเซอร์ UV F7100U ระบุวัสดุพลาสติก PE, PVC, PP, PS, POM, PC และโลหะ และเลเซอร์ Fiber F7100F ระบุ อะลูมิเนียม เหล็ก และพลาสติกเช่น HDPE, PP, PVC, PS โดยต้องทดสอบชิ้นงานก่อนเลือก เพราะสีผสม สารเติมแต่ง และผิวเคลือบของฝาแต่ละผู้ผลิตให้ผลต่างกัน
ควรพิมพ์วันที่ตรงไหนของฝาขวด?
ตำแหน่งพิมพ์มีผลต่อทั้งความชัดของรหัสและวิธีติดตั้งหัวพิมพ์ ตำแหน่งที่ใช้บ่อยมี 3 แบบ
- ด้านบนหัวฝา (แนะนำสำหรับไลน์ต่อเนื่อง) ตั้งหัวพิมพ์ชี้ลงจากด้านบน พิมพ์หลังเครื่องปิดฝาขณะขวดวิ่งผ่าน พื้นผิวเรียบที่สุดและผู้บริโภคเห็นทันที
- ด้านข้างฝา ใช้เมื่อด้านบนมีลายนูนหรือโลโก้ แต่พื้นที่แคบและมักมีร่องกันลื่น ต้องเลือกจุดที่เรียบพอ และคุมไม่ให้ขวดหมุนขณะพิมพ์
- พิมพ์ฝาก่อนนำไปปิด พิมพ์บนรางป้อนฝาก่อนเข้าเครื่องปิดฝา เหมาะเมื่อขวดบนสายพานส่ายหรือไม่สะดวกติดตั้งหัวพิมพ์เหนือขวด แต่ต้องจัดให้ฝาเรียงหน้าเดียวกันสม่ำเสมอ
ถ้าพิมพ์วันที่ไว้ที่ฝา หลายผลิตภัณฑ์จะระบุบนฉลากว่า “ดูวันผลิตและวันหมดอายุที่ฝา” เพื่อให้ผู้บริโภคหาเจอ และควรตรวจรูปแบบข้อความวันที่ให้ตรงหลักเกณฑ์ฉลากของ อย. ดูรายละเอียดได้ที่ ฉลากอาหาร อย. ต้องพิมพ์อะไรบ้าง
เครื่องพิมพ์วันที่ CIJ สำหรับฝาขวด
เครื่องพิมพ์วันที่ CIJ (Continuous Inkjet) พ่นหยดหมึกจากหัวพิมพ์ไปยังฝาโดยไม่สัมผัส จึงเหมาะกับไลน์ที่ขวดวิ่งต่อเนื่องและฝามีผิวโค้ง Better Code มี 2 รุ่นหลักจาก FASTJET
| สเปกจากโบรชัวร์ | FASTJET F640 | FASTJET F650 |
|---|---|---|
| จำนวนบรรทัด | 1 บรรทัด (25 จุด) / 3 บรรทัด (7×5) | 1 บรรทัด (34 จุด) / 4 บรรทัด (7×5) |
| ขนาดหัวฉีด | 60 / 70 µm | 40 / 50 / 60 / 70 µm |
| ระยะพิมพ์ | 5–40 มม. | 3–10 มม. (40 µm) · 5–25 มม. (50 µm) · 5–40 มม. (60/70 µm) |
| โหมดพิมพ์ | Standard, High Quality | High Speed, Standard, High Quality |
| ความเร็วตัวอย่าง | – | 2 บรรทัด ตัวอักษร 7 จุด สูงสุด 120 ม./นาที (ขึ้นกับการตั้งค่า) |
| ข้อมูลที่พิมพ์ได้ | ตัวเลข ตัวอักษร วันที่ เลขล็อต กะการผลิต บาร์โค้ด QR Code | |
| หมึก / มาตรฐานกันฝุ่นน้ำ | หมึก Dye · IP55 · ตลับหมึกและตัวทำละลาย 750 มล. | |
สำหรับฝาขวดที่ต้องพิมพ์ 2–3 บรรทัด เช่น MFG / EXP / LOT บนพื้นที่เล็ก F640 ครอบคลุมงานส่วนใหญ่ ส่วน F650 เหมาะเมื่อไลน์เร็ว ต้องการ 4 บรรทัด หรือต้องใช้หัวฉีดเล็ก 40 µm ที่ตั้งหัวพิมพ์ใกล้ฝาได้ ดูรายละเอียดเครื่องที่ เครื่องพิมพ์วันที่ CIJ FASTJET
เครื่องพิมพ์วันที่เลเซอร์ สำหรับฝาขวด
เลเซอร์มาร์กรหัสลงบนผิวฝาโดยตรง ไม่ใช้หมึกหรือตัวทำละลาย รหัสจึงไม่ลบเลือนจากการเสียดสี และไม่มีค่าหมึกต่อเนื่อง เลือกชนิดเลเซอร์ตามวัสดุฝา
- เลเซอร์ UV F7100U (355 nm, 5W / 10W) ระบายความร้อนด้วยน้ำ ให้รอยมาร์กคมชัดบนพลาสติกและพอลิเมอร์ เป็นตัวเลือกแรกที่ควรทดสอบกับฝาพลาสติก PP / PE
- เลเซอร์ Fiber F7100F (1064 nm, 20W / 30W) ระบายความร้อนด้วยอากาศ พื้นที่มาร์ก 110 × 110 มม. (เลนส์ F163) สำหรับฝาโลหะ อะลูมิเนียม และพลาสติกที่เหมาะสม เช่น HDPE, PP ดู FASTJET F7100F
- เลเซอร์ CO2 F7100C (40W) เหมาะกับวัสดุที่ไม่ใช่โลหะ เช่น กระดาษ ฉลาก และ PET (รุ่น F7143C ความยาวคลื่น 9.3 µm เหมาะกับขวดเครื่องดื่ม PET) สำหรับฝาพลาสติกควรทดสอบเทียบกับ UV ก่อน
ดูภาพรวมทั้ง 3 ซีรีส์ได้ที่ เครื่องพิมพ์วันที่ Laser FASTJET และถ้าต้องพิมพ์ทั้งตัวขวด PET และกระป๋อง อ่านต่อที่ พิมพ์วันที่บนขวด PET และกระป๋องด้วยเลเซอร์
CIJ หรือเลเซอร์ แบบไหนเหมาะกับฝาขวดของคุณ?
| หัวข้อ | เครื่องพิมพ์วันที่ CIJ | เครื่องพิมพ์วันที่เลเซอร์ | เครื่องพิมพ์มือถือ |
|---|---|---|---|
| รูปแบบการผลิต | ไลน์ต่อเนื่องบนสายพาน | ไลน์ต่อเนื่องบนสายพาน | ล็อตเล็ก ยกชิ้นงานมาพิมพ์ |
| วัสดุสิ้นเปลือง | หมึกและตัวทำละลาย | ไม่ใช้หมึก | ตลับหมึก |
| ฝาพลาสติก PP / PE | ได้ ต้องทดสอบการยึดเกาะและสีหมึก | UV เป็นตัวเลือกแรก | ได้ ต้องเลือกหมึกให้ตรงวัสดุ |
| ฝาโลหะ | ได้ | Fiber หรือ UV | ทดสอบตามผิวเคลือบ |
| เปลี่ยนสีฝาบ่อย | เลือกสีหมึกให้ตัดกับฝา | ความชัดขึ้นกับวัสดุและสี ต้องทดสอบ | เลือกสีหมึกได้ |
| การดูแล | ดูแลหัวพิมพ์และระบบหมึกตามรอบ | ดูแลเลนส์และระบบระบายความร้อน | เปลี่ยนตลับหมึก |
เปรียบเทียบทั้ง 3 ระบบแบบละเอียดได้ที่ เครื่องพิมพ์วันที่ CIJ TIJ Laser ต่างกันอย่างไร ส่วนงานล็อตเล็กดู เครื่องพิมพ์วันที่แบบมือถือ S510
5 ขั้นตอนเลือกเครื่องพิมพ์วันที่บนฝาขวด
- วัสดุและสีฝา พลาสติก PP / PE / HDPE หรือโลหะ สีอะไร มีผิวเคลือบหรือลายพิมพ์หรือไม่
- ตำแหน่งพิมพ์ บนหัวฝา ข้างฝา หรือพิมพ์ก่อนปิดฝา และขนาดพื้นที่ที่พิมพ์ได้จริง
- ความเร็วไลน์ จำนวนขวดต่อนาที ระยะห่างระหว่างขวด และความนิ่งของขวดบนสายพาน
- ข้อความที่ต้องพิมพ์ กี่บรรทัด มี MFG / EXP / LOT / เวลา / QR Code หรือไม่
- ทดสอบกับฝาจริง ส่งฝาตัวอย่างให้ทีมทดสอบความชัด การแห้ง การยึดเกาะ และการทนเสียดสี
ปัญหาที่พบบ่อยเวลาพิมพ์วันที่บนฝาขวด
- หมึกหลุดหรือถูแล้วจาง มักเกิดจากผิวฝามีน้ำมัน ฝุ่น หรือความชื้น หรือหมึกไม่ตรงกับวัสดุ อ่านวิธีแก้ที่ พิมพ์วันที่แล้วหมึกหลุดหรือพิมพ์ไม่ชัด แก้อย่างไร
- รหัสเอียงหรือตกขอบฝา เกิดจากขวดส่ายหรือหมุนบนสายพาน แก้ด้วยรางประคองขวดและเซนเซอร์ตรวจจับที่ตั้งตำแหน่งถูกต้อง
- อ่านยากบนฝาสีเข้ม เลือกสีหมึกให้ตัดกับสีฝา หรือทดสอบเลเซอร์ที่ให้ความเปรียบต่างสูงกว่าบนวัสดุนั้น
- ฝาเปียกจากการบรรจุเย็น ติดตั้งจุดไล่ความชื้นก่อนหัวพิมพ์ และทดสอบที่อุณหภูมิไลน์จริง
เมื่อพิมพ์ได้แล้ว ควรตรวจว่าทุกฝามีรหัสครบและอ่านได้ถูกต้อง โดยใช้กล้องอ่านวันที่ (OCR) ติดตั้งหลังจุดพิมพ์ ดู กล้องตรวจสอบวันหมดอายุและเลขล็อต และถ้าต้องการตรวจฝา ระดับ และฉลากด้วย ดู กล้องตรวจสอบบรรจุภัณฑ์ ขวด กระป๋อง เครื่องดื่ม
สรุป
เครื่องพิมพ์วันที่บนฝาขวดให้เลือกจากวัสดุฝาเป็นอันดับแรก: ฝาพลาสติกเริ่มทดสอบที่ CIJ หมึก Dye หรือเลเซอร์ UV ฝาโลหะใช้ CIJ หรือเลเซอร์ Fiber และงานล็อตเล็กใช้เครื่องพิมพ์มือถือ จากนั้นกำหนดตำแหน่งพิมพ์ ความเร็วไลน์ และข้อความ แล้วทดสอบกับฝาจริงก่อนตัดสินใจ Better Code ตัวแทนจำหน่าย FASTJET อย่างเป็นทางการแห่งเดียวในประเทศไทย ช่วยประเมินไลน์ ทดสอบพิมพ์ ติดตั้ง และดูแลหลังการขาย
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเครื่องพิมพ์วันที่บนฝาขวด
เครื่องพิมพ์วันที่บนฝาขวด ควรใช้แบบไหน?
ไลน์ที่ขวดวิ่งต่อเนื่องบนสายพานใช้เครื่องพิมพ์วันที่ CIJ หรือเลเซอร์ โดย CIJ พ่นหมึกโดยไม่สัมผัสฝาและพิมพ์ได้หลายวัสดุ ส่วนเลเซอร์มาร์กถาวรโดยไม่ใช้หมึก งานล็อตเล็กที่ไม่มีสายพานใช้เครื่องพิมพ์มือถือได้ ควรทดสอบกับฝาจริงก่อนเลือกรุ่น
พิมพ์วันที่บนฝาพลาสติก PP หรือ PE ได้ไหม?
ได้ โบรชัวร์ FASTJET F640 / F650 ระบุว่าหมึก Dye ยึดเกาะบน PE, PET, PVC และโลหะ ส่วนเลเซอร์ UV F7100U ระบุวัสดุ PE และ PP แต่ผลจริงขึ้นกับสีผสมและผิวของฝาแต่ละผู้ผลิต จึงต้องทดสอบการยึดเกาะและความชัดก่อน
ฝาโลหะหรือฝาอะลูมิเนียมใช้เครื่องพิมพ์วันที่แบบไหน?
ใช้ CIJ ที่หมึกยึดเกาะบนโลหะ หรือเลเซอร์ Fiber F7100F (1064 nm) ที่ระบุวัสดุอะลูมิเนียมและเหล็ก ถ้าฝามีผิวเคลือบหรือพิมพ์ลาย ควรทดสอบว่ารอยมาร์กอ่านชัดบนผิวนั้น
ควรพิมพ์วันที่ก่อนหรือหลังปิดฝา?
ไลน์ส่วนใหญ่พิมพ์บนหัวฝาหลังเครื่องปิดฝา เพราะติดตั้งหัวพิมพ์เหนือสายพานได้ง่ายและฝาเรียบ การพิมพ์ฝาก่อนปิดใช้เมื่อขวดบนสายพานไม่นิ่ง แต่ต้องจัดให้ฝาเรียงหน้าเดียวกันสม่ำเสมอ
ฝาขวดมีน้ำเกาะ พิมพ์วันที่ได้ไหม?
พิมพ์ได้ แต่หยดน้ำทำให้หมึกไม่ติดหรือรหัสไม่สม่ำเสมอ ควรติดตั้งจุดไล่ความชื้นก่อนหัวพิมพ์ หรือทดสอบเลเซอร์ และทดสอบที่สภาพไลน์จริงทุกครั้ง
เครื่องพิมพ์ CIJ พิมพ์บนฝาขวดได้กี่บรรทัด?
FASTJET F640 พิมพ์ได้สูงสุด 3 บรรทัด (ตัวอักษร 7×5) และ F650 สูงสุด 4 บรรทัด ตามโบรชัวร์ จำนวนบรรทัดที่ใช้จริงบนฝาขึ้นกับขนาดพื้นที่ฝาและขนาดตัวอักษรที่ต้องการ
ซื้อเครื่องพิมพ์วันที่บนฝาขวดได้ที่ไหน?
ติดต่อ Better Code (บริษัท เบทเตอร์ โค้ด จำกัด) ตัวแทนจำหน่าย FASTJET อย่างเป็นทางการแห่งเดียวในประเทศไทย ทาง LINE @bettercode หรือโทร 02-170-9611 ทีมงานช่วยเลือกเครื่องจากฝาจริงของคุณ พร้อมทดสอบพิมพ์ ติดตั้ง และบริการหลังการขาย
แหล่งข้อมูล
- FASTJET F640 Series Continuous Inkjet Printer (EF64024001): จำนวนบรรทัด หัวฉีด ระยะพิมพ์ หมึก Dye วัสดุ PVC, PE, PET, โลหะ และ IP55
- FASTJET F650 Series Continuous Inkjet Printer (EF65024001): โหมด High Speed ความเร็วตัวอย่าง 90–120 ม./นาที หัวฉีด 40–70 µm และระยะพิมพ์ตามขนาดหัวฉีด
- ข้อมูลเลเซอร์ FASTJET F7100C / F7100U / F7100F จากหน้าสินค้า เครื่องพิมพ์วันที่ Laser ของ Better Code
- กองอาหาร อย. – หลักเกณฑ์การแสดงฉลากอาหารและตัวอย่างฉลาก
อยากเห็นรอยพิมพ์บนฝาขวดของคุณก่อนตัดสินใจ?
ส่งฝาตัวอย่าง รูปขวด ความเร็วไลน์ และข้อความที่ต้องพิมพ์ ทีม Better Code ช่วยทดสอบพิมพ์ด้วย CIJ หรือเลเซอร์ FASTJET และแนะนำรุ่นที่เหมาะกับไลน์ของคุณ
