พิมพ์วันที่บนวัสดุอะไรได้บ้าง? กระดาษ พลาสติก ฟิล์ม แก้ว โลหะ เลือกเครื่องและหมึกให้ตรงพื้นผิว
เครื่องพิมพ์วันที่พิมพ์ได้บนวัสดุเกือบทุกชนิดที่ใช้ทำบรรจุภัณฑ์ ทั้งกระดาษและกล่องลูกฟูก กล่องเคลือบ ฉลาก ซองและฟิล์มพลาสติก ขวด PET ขวดแก้ว และโลหะหรือกระป๋อง แต่ต้องเลือกเทคโนโลยีและชนิดหมึกให้ตรงกับพื้นผิว หลักคร่าว ๆ คือ กระดาษและกล่องที่ไม่เคลือบพิมพ์ได้หลายระบบ ทั้ง TIJ CIJ และแบบมือถือ ส่วนพลาสติก ฟิล์ม PET และโลหะ มักใช้ CIJ ที่มีหมึกยึดเกาะ PVC, PE, PET และโลหะ หรือใช้เลเซอร์เมื่อต้องการรหัสถาวรโดยไม่ใช้หมึก (CO2 สำหรับวัสดุอโลหะ เช่น กระดาษเคลือบและ PET, UV สำหรับพลาสติก, Fiber สำหรับโลหะ) ทุกกรณีควรทดสอบกับชิ้นงานจริงก่อนเลือกเครื่อง
ทำไมวัสดุจึงสำคัญกับการเลือกเครื่องพิมพ์วันที่?
รหัสวันผลิต วันหมดอายุ และเลขล็อตต้องติดแน่น อ่านชัด และไม่หลุดระหว่างขนส่ง ผิวแต่ละแบบรับหมึกต่างกัน กระดาษที่ไม่เคลือบดูดซับหมึกเข้าเนื้อ ทำให้แห้งเร็วและติดง่าย ส่วนฟิล์ม พลาสติก แก้ว และโลหะไม่ซึมซับ หมึกต้องยึดเกาะบนผิวเอง จึงต้องเลือกชนิดหมึกให้เข้ากับวัสดุ ถ้าเลือกผิด รหัสอาจลบเมื่อถู หลุดเมื่อโดนความชื้น หรือแห้งไม่ทันก่อนสินค้าไปถึงจุดบรรจุ
เลือกเครื่องพิมพ์วันที่ตามวัสดุ
| วัสดุ | ระบบที่ใช้บ่อย | สิ่งที่ต้องดู |
|---|---|---|
| กระดาษ กล่องลูกฟูก ฉลากกระดาษ (ไม่เคลือบ) | TIJ, CIJ, แบบมือถือ S510 · เลเซอร์ CO2 ใช้กับกระดาษได้ | ผิวกระดาษดูดซับหมึกหรือไม่ ความเรียบของผิวกล่อง และระยะหัวพิมพ์ ดูพิมพ์วันที่ข้างกล่อง |
| กล่องเคลือบ ฉลากเคลือบ | TIJ หรือ CIJ ที่เลือกหมึกให้ตรงผิวเคลือบ · เลเซอร์ CO2 F7142C (10.2 µm) เหมาะกับกล่องกระดาษเคลือบ | ผิวเคลือบไม่ดูดซับหมึก ต้องทดสอบเวลาแห้งและการยึดเกาะ |
| ซอง ฟิล์ม และถุงพลาสติก | CIJ (หมึกยึดเกาะ PVC, PE, PET) · TIJ เมื่อเลือกหมึกเหมาะสม · เลเซอร์ UV สำหรับพลาสติกหลายชนิด | ชนิดฟิล์มและการเคลือบ เวลาแห้ง การทนเสียดสี ดูTIJ F3500 สำหรับกล่องและฟิล์ม |
| ขวด PET | CIJ · เลเซอร์ CO2 F7143C (9.3 µm) สำหรับขวดเครื่องดื่ม PET | ผิวโค้ง ไอน้ำหรือหยดน้ำบนขวด ความเร็วไลน์ ดูหมึกหลุดบนขวด PET แก้อย่างไร |
| ขวดและภาชนะแก้ว | CIJ (พิจารณาผิวชิ้นงานและความชื้น) · แบบมือถือเมื่อเลือกหมึกสำหรับแก้ว · เลเซอร์ UV ทดสอบเป็นกรณี | ผิวลื่น ความชื้นจากการล้างหรือบรรจุเย็น ต้องทดสอบการยึดเกาะ |
| โลหะ กระป๋อง อะลูมิเนียม | CIJ (หมึกยึดเกาะโลหะ) · แบบมือถือเมื่อเลือกหมึกสำหรับโลหะ · Fiber Laser F7100F สำหรับอะลูมิเนียม เหล็ก และบรรจุภัณฑ์โลหะ | ผิวน้ำมันหรือสารเคลือบ ตำแหน่งพิมพ์บนก้นหรือฝา ดูพิมพ์วันที่บนขวด PET และกระป๋องด้วยเลเซอร์ |
| ฝาขวดพลาสติก | CIJ หรือเลเซอร์ | พื้นที่เล็ก ผิวโค้ง สีฝา ดูเครื่องพิมพ์วันที่บนฝาขวด |
ข้อมูลวัสดุในตารางมาจากโบรชัวร์และหน้ารุ่นของ FASTJET เช่น CIJ F640/F650 ระบุว่ามีหมึกแบบ Dye หลายสูตรที่ยึดเกาะ PVC, PE, PET และโลหะ ส่วน UV Laser F7100U ระบุพลาสติก PE, PVC, PP, PS, POM, PC อะคริลิก ไนลอน โลหะ ไม้ MDF และแก้ว (ขึ้นกับขนาดและความซับซ้อนของงาน) ผลจริงยังขึ้นกับสูตรวัสดุ สี และผิวเคลือบ จึงต้องทดสอบก่อนเสมอ
5 เรื่องของพื้นผิวที่ต้องดูก่อนเลือกเครื่อง
- ซึมซับหมึกหรือไม่: กระดาษที่ไม่เคลือบรับหมึกได้หลายชนิด ส่วนผิวที่ไม่ซึมซับต้องใช้หมึกที่ยึดเกาะบนผิวและแห้งทันไลน์
- ผิวเคลือบ น้ำมัน หรือฝุ่น: สารเคลือบ วานิช หรือคราบน้ำมันบนผิวโลหะทำให้หมึกเกาะยาก ต้องทดสอบกับผิวจริงที่ผ่านกระบวนการผลิตแล้ว
- ความชื้นและไอน้ำ: ขวดที่บรรจุเย็นหรือผ่านการล้างมักมีหยดน้ำ ทำให้หมึกไม่ติด ควรวางจุดพิมพ์ให้ผิวแห้งหรือเพิ่มการเป่าลม
- รูปทรงและระยะหัวพิมพ์: TIJ พิมพ์คมที่สุดเมื่อหัวพิมพ์ใกล้ผิว (F3511 ระยะเหมาะสมประมาณ 1 มม. สูงสุด 5 มม.) จึงเหมาะกับผิวเรียบ ส่วน CIJ พิมพ์จากระยะไกลกว่าได้ เหมาะกับผิวโค้งและสินค้าที่ระยะไม่คงที่
- สีพื้นผิว: ผิวสีเข้มต้องใช้หมึกสีที่ตัดกัน หรือทดสอบว่าเลเซอร์ให้รอยที่อ่านชัดบนวัสดุนั้นหรือไม่
สินค้าอาหาร ยา และเครื่องสำอาง ต้องระวังอะไรเพิ่ม?
ถ้ารหัสอยู่บนบรรจุภัณฑ์ที่ใกล้หรือสัมผัสอาหาร ควรดูเอกสารของหมึกและข้อกำหนดของลูกค้าหรือผู้ซื้อด้วย ไม่ใช่ดูแค่ว่าพิมพ์ติดหรือไม่ อ่านต่อที่หมึกพิมพ์วันที่สำหรับอาหาร เลือกอย่างไร และตำแหน่งพิมพ์วันหมดอายุบนบรรจุภัณฑ์
ทดสอบพิมพ์บนวัสดุจริงอย่างไร
- ส่งชิ้นงานจริง ที่ผ่านกระบวนการเดียวกับหน้างาน เช่น ขวดที่บรรจุเย็นแล้ว หรือกล่องที่เคลือบแล้ว
- พิมพ์ข้อความจริง ทั้งวันที่ เลขล็อต บาร์โค้ด หรือ QR Code ในขนาดที่ใช้งาน
- ตรวจเวลาแห้ง การยึดเกาะ และการทนเสียดสี ตามเกณฑ์ QC ของโรงงาน และตามสภาพจัดเก็บ เช่น ห้องเย็นหรือการขนส่ง
- ทดสอบที่ความเร็วไลน์จริง พร้อมตำแหน่งติดตั้งหัวพิมพ์ ดูการติดตั้งเครื่องพิมพ์วันที่บนสายพาน
อ่านต่อ: เครื่องพิมพ์วันที่ Inkjet มีกี่แบบ CIJ, TIJ และแบบมือถือ ต่างกันอย่างไร
อ่านต่อ: เครื่องยิงวันที่เลเซอร์ CO2, Fiber และ UV ต่างกันอย่างไร
สรุป
เครื่องพิมพ์วันที่พิมพ์ได้ทั้งกระดาษ กล่องเคลือบ ฟิล์ม พลาสติก PET แก้ว และโลหะ แต่ระบบและหมึกต้องตรงกับพื้นผิว กระดาษและกล่องที่ไม่เคลือบเลือกได้หลายระบบ ผิวที่ไม่ซึมซับมักใช้ CIJ กับหมึกที่ยึดเกาะวัสดุนั้น หรือเลเซอร์เมื่อต้องการรหัสถาวรโดยไม่ใช้หมึก ตรวจ 5 เรื่องของพื้นผิว แล้วทดสอบกับชิ้นงานจริงที่ความเร็วไลน์ก่อนตัดสินใจ
คำถามที่พบบ่อยเรื่องพิมพ์วันที่บนวัสดุต่าง ๆ
เครื่องพิมพ์วันที่พิมพ์บนวัสดุอะไรได้บ้าง?
พิมพ์ได้บนกระดาษ กล่องลูกฟูก กล่องเคลือบ ฉลาก ซองและฟิล์มพลาสติก ขวด PET แก้ว และโลหะ โดยต้องเลือกระบบ (TIJ, CIJ, แบบมือถือ หรือเลเซอร์) และชนิดหมึกให้ตรงกับพื้นผิว แล้วทดสอบกับชิ้นงานจริง
พิมพ์วันที่บนถุงพลาสติกหรือฟิล์ม ใช้เครื่องแบบไหน?
นิยมใช้ CIJ ที่มีหมึกยึดเกาะพลาสติกอย่าง PE, PVC และ PET หรือ TIJ เมื่อเลือกหมึกที่เหมาะกับฟิล์มนั้น ควรทดสอบเวลาแห้งและการทนเสียดสี เพราะฟิล์มแต่ละชนิดและผิวเคลือบให้ผลต่างกัน
พิมพ์วันที่บนขวดแก้วได้ไหม?
ได้ โดยใช้ CIJ หรือเครื่องแบบมือถือกับหมึกที่เหมาะกับแก้ว และต้องดูความชื้นบนผิวขวด เลเซอร์ UV ระบุว่าใช้กับแก้วได้แต่ต้องทดสอบเป็นกรณี
พิมพ์วันที่บนกระป๋องหรือโลหะใช้อะไร?
ใช้ CIJ ที่มีหมึกยึดเกาะโลหะ แบบมือถือเมื่อเลือกหมึกสำหรับโลหะ หรือ Fiber Laser เช่น FASTJET F7100F สำหรับอะลูมิเนียม เหล็ก และบรรจุภัณฑ์โลหะ ผิวที่มีน้ำมันหรือสารเคลือบต้องทดสอบก่อน
ทำไมพิมพ์วันที่แล้วหมึกหลุดหรือลบได้?
สาเหตุที่พบบ่อยคือหมึกไม่เหมาะกับพื้นผิว ผิวมีความชื้น น้ำมัน หรือสารเคลือบ หมึกยังไม่แห้งก่อนสินค้าเสียดสี หรือระยะหัวพิมพ์ไม่เหมาะ ควรตรวจทีละข้อและทดสอบกับชิ้นงานจริง
ถ้าไม่อยากใช้หมึก มีทางเลือกไหม?
มี เลเซอร์มาร์กรหัสลงบนผิววัสดุโดยไม่ใช้หมึก เลือก CO2 สำหรับวัสดุอโลหะ เช่น กระดาษเคลือบและ PET, UV 355 nm สำหรับพลาสติกและงานละเอียด และ Fiber 1064 nm สำหรับโลหะ
ต้องเตรียมอะไรเพื่อทดสอบพิมพ์กับ Better Code?
เตรียมชิ้นงานจริงหรือรูปสินค้า ชนิดวัสดุ ข้อความที่ต้องพิมพ์ ความเร็วสายการผลิต และตำแหน่งที่ต้องการพิมพ์ ทีมงานจะช่วยเลือกระบบ หมึก และทดสอบให้ก่อนตัดสินใจ
แหล่งข้อมูล
- FASTJET – โบรชัวร์ F640 / F650 Series Continuous Inkjet Printer (หมึก Dye ยึดเกาะ PVC, PE, PET และโลหะ)
- FASTJET – โบรชัวร์ F7100U Series Laser Marking Machine (วัสดุที่รองรับ) และข้อมูลรุ่น F7100C / F7100F
- FASTJET – ข้อมูลรุ่น F3500 Series (ระยะพิมพ์ F3511) และคู่มือการใช้งาน F3500 Series
ไม่แน่ใจว่าวัสดุของคุณควรใช้เครื่องแบบไหน?
ส่งรูปหรือชิ้นงานจริง ชนิดวัสดุ ข้อความที่ต้องพิมพ์ และความเร็วไลน์ ทีม Better Code ตัวแทนจำหน่าย FASTJET อย่างเป็นทางการในประเทศไทย ช่วยเลือกระบบและหมึก พร้อมทดสอบพิมพ์ให้ก่อนตัดสินใจ
