กล้องตรวจสอบชิ้นส่วนรถยนต์ (Vision): ตรวจอะไรได้ ตั้งแต่ชิ้นส่วนโลหะ เฟือง จนถึงยาง

กล้องตรวจสอบชิ้นส่วนรถยนต์ คือระบบ Machine Vision ที่ตรวจชิ้นส่วนยานยนต์ทุกชิ้นบนไลน์ผลิต งานที่ใช้บ่อยมี 6 กลุ่ม คือตรวจการประกอบและตำแหน่ง วัดขนาดและมุม ตรวจตำหนิผิว อ่านตัวอักษร อ่านรหัส DPM เพื่อตรวจสอบย้อนกลับ และแยกรุ่น ความท้าทายของงานรถยนต์คือผิวโลหะสะท้อนแสง คราบน้ำมัน การตรวจรอบชิ้นงาน 360° และความแม่นยำที่สูง ตัวอย่างจากเอกสาร HIKROBOT ได้แก่ วัดชิ้นส่วนกล่องเกียร์ที่ความแม่นยำ 60 ไมครอน วัดมุมคันเกียร์ ±2° และงานอ่านรหัส DPM บนชิ้นส่วนรถยนต์ที่ต้องการอัตราอ่าน 99.9% ถึง 99.99%
กล้องตรวจสอบชิ้นส่วนรถยนต์ คืออะไร?
กล้องตรวจสอบชิ้นส่วนรถยนต์ (Automotive Vision Inspection) คือกล้องอุตสาหกรรมที่ติดตั้งในไลน์ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ เช่น ชิ้นส่วนเครื่องยนต์ กล่องเกียร์ ระบบเบรก ชิ้นส่วนพลาสติกภายใน และยาง เพื่อตรวจว่าชิ้นงานครบ ถูกตำแหน่ง ขนาดอยู่ในพิกัด ไม่มีตำหนิ และมีรหัสที่อ่านได้สำหรับตรวจสอบย้อนกลับ งานยานยนต์มักต้องตรวจทุกชิ้นและเก็บข้อมูลไว้ เพราะชิ้นส่วนเสียหนึ่งชิ้นอาจทำให้ต้องเรียกคืนสินค้าจำนวนมาก
บทความนี้รวมงานตรวจเฉพาะอุตสาหกรรมรถยนต์ ถ้าต้องการพื้นฐานกล้องแต่ละประเภท อ่าน กล้องตรวจจับชิ้นงานมีกี่ประเภท
กล้องตรวจชิ้นส่วนรถยนต์ ตรวจอะไรได้บ้าง?

| งานตรวจ | ตัวอย่างจากเคส HIKROBOT | อ่านเพิ่ม |
|---|---|---|
| การประกอบและตำแหน่ง | หัวเกียร์: ตัวเลขมีครบ อยู่ตำแหน่งถูก ไม่เลื่อน และเส้นตรงแนว · ชิ้นโลหะในเรือนไมล์ มี/ไม่มีและทิศทาง · รอยตัดบนชิ้นส่วนเกียร์ทั้งสองด้าน · การประกอบโซ่ | กล้องคัดแยก OK/NG และตรวจการประกอบ |
| วัดขนาดและมุม | ชิ้นส่วนกล่องเกียร์ วัด ID/OD ความสูง ความกว้าง รอบ 360° ความแม่นยำ 60 ไมครอน · มุมคันเกียร์ ±2° | กล้องวัดขนาดชิ้นงาน |
| ตำหนิผิว | ผิวแผ่นเฟืองและแกนเฟือง · ฟันเฟืองบุบ ครีบในเกลียวด้านใน · รอยขีดข่วนและจุดบนผิวพร้อมตรวจรู · ตำหนิรังผึ้งแอร์รถยนต์ด้วย Deep Learning | กล้องตรวจสอบตำหนิ |
| อ่านตัวอักษร (OCR) | ตัวอักษรบนยาง พื้นที่ภาพกว้างมาก · ตัวอักษรเลเซอร์บนชิ้นส่วนรถยนต์ อ่านถูก 99.06% · ตัวอักษรบนชิ้นส่วนพลาสติกรถยนต์ด้วย Deep Learning | กล้อง AI ตรวจจับวัตถุ |
| อ่านรหัส DPM / ตรวจสอบย้อนกลับ | รหัสบนลูกปืน ลูกสูบ เพลาข้อเหวี่ยง ก้านสูบ โมดูลเบรกมือไฟฟ้า หัวเทียน ดุมล้อ และเสื้อสูบ · บาร์โค้ดในวงยาง | Vision Camera และการอ่านบาร์โค้ด |
| แยกรุ่นและตรวจขั้นตอน | แยกรุ่นล้อแม็กด้วย Deep Learning ไม่เกิน 20 มิลลิวินาที · ตรวจว่าเฟืองเกียร์ผ่านการเชื่อมแล้ว จำแนกถูก 100% ในชุดทดสอบ 1,203 ชิ้น | กล้อง AI ตรวจจับวัตถุ |
อ่านรหัส DPM บนชิ้นส่วนรถยนต์ เพื่อตรวจสอบย้อนกลับ

DPM (Direct Part Marking) คือรหัสที่ทำลงบนชิ้นงานโดยตรง เช่น Data Matrix ที่ยิงด้วยเลเซอร์ ตอกด้วยเครื่องจักร หรือพิมพ์อิงค์เจ็ท ใช้ระบุชิ้นส่วนแต่ละชิ้นตลอดอายุการใช้งาน เอกสาร HIKROBOT สรุปโจทย์ของงานนี้ไว้ดังนี้
- วิธีทำรหัสหลากหลาย ทั้งเลเซอร์ ตอกด้วยเครื่องจักร และอิงค์เจ็ท
- สิ่งรบกวน ได้แก่ คราบน้ำมัน ลายผิวชิ้นงาน พื้นที่ว่างรอบรหัส และรหัสที่บิดเบี้ยว
- อัตราอ่านที่ต้องการ 99.9% หรือ 99.99%
- ชิ้นส่วนที่ใช้งานจริง ลูกปืน ลูกสูบ เพลาข้อเหวี่ยง ก้านสูบ โมดูลเบรกมือไฟฟ้า สวิตช์ โมดูลเบรก หัวเทียน ดุมล้อ เรดาร์ และเสื้อสูบ
- ยาง ต้องอ่านบาร์โค้ด 1D แบบยาวเรียวที่วางตำแหน่งไม่แน่นอนในวงยาง ขนาดยางต่างกัน ใช้ Code Reader ความละเอียดสูงที่ครอบคลุมพื้นที่กว้างเพื่อลดจำนวนกล้อง และอ่านได้แม้มีลายดอกยางรบกวน
ถ้าต้องพิมพ์หรือยิงรหัสบนชิ้นส่วนเอง ดูเครื่องมาร์กแบบไม่ใช้หมึกที่ เครื่องพิมพ์วันที่ Laser และงานพิมพ์บนท่อ สายไฟ และชิ้นส่วนอุตสาหกรรมที่ เครื่องพิมพ์สำหรับงาน Extrusion
ความท้าทายของงานตรวจชิ้นส่วนรถยนต์ และแนวทางแก้

| ความท้าทาย | แนวทาง |
|---|---|
| ผิวโลหะสะท้อนแสง | จัดมุมแสงหลบเงาสะท้อน และใช้กล้องที่ปรับแสงอัตโนมัติ เอกสาร HIKROBOT ใช้ Auto Exposure แก้แสงสะท้อนในงานอ่านรหัสเลเซอร์ |
| คราบน้ำมันและลายผิว | เลือก Code Reader ที่รองรับ DPM หลายวัสดุ และใช้ Deep Learning เมื่อลักษณะตำหนิไม่คงที่ |
| ต้องตรวจรอบชิ้นงาน 360° | ใช้กล้องหลายตัวหรือหมุนชิ้นงาน เคสชิ้นส่วนกล่องเกียร์และเคสตรวจตำหนิพร้อมรูระบุว่าการครอบคลุม 360° เป็นโจทย์หลัก |
| ความแม่นยำสูง | เลือกกล้องความละเอียดสูง เลนส์และแสงให้เหมาะ และทดสอบความซ้ำได้ (เคสกล่องเกียร์ต้องการ 60 ไมครอน) |
| หลายรุ่นในไลน์เดียว | บันทึกการตั้งค่าแยกตามรุ่น หรือใช้ Deep Learning จำแนกรุ่น |
| เชื่อมกับเครื่องจักร | ส่งผล OK/NG ให้ PLC ผ่าน I/O หรือเครือข่าย เคสหัวเกียร์ระบุการสื่อสาร I/O กับ PLC ผ่าน TCP |
ตัวอย่างงานจริง: ตัวเลขจากเคส HIKROBOT

- ชิ้นส่วนกล่องเกียร์: ตรวจขนาดฟัน ฟันบุบ ตำหนิและครีบในเกลียวด้านใน และวัด ID/OD ความสูง ความกว้าง รอบ 360° ความแม่นยำ 60 ไมครอน
- คันเกียร์: วัดมุมความแม่นยำ ±2° ตรวจว่ามีคันเกียร์และอยู่ตำแหน่งถูก
- รหัส DPM บนชิ้นส่วนยานยนต์: ต้องการอัตราอ่าน 99.9% หรือ 99.99% แม้มีคราบน้ำมันและลายผิว
- รอยเชื่อมเฟืองเกียร์: Deep Learning บน Smart Camera ชุดทดสอบ 1,203 ชิ้น จำแนกถูก 100%
- ตัวอักษรเลเซอร์บนชิ้นส่วนรถยนต์: ผิวสึกและพื้นหลังรบกวน ภาพฝึก 440 ภาพ ทดสอบ 530 ภาพ อ่านถูก 99.06% ใช้งานจริงแล้ว
- ล้อแม็ก: แยกรุ่นด้วย Deep Learning ใช้เวลาประมวลผลบน GPU ไม่เกิน 20 มิลลิวินาที
- รังผึ้งแอร์รถยนต์: ลูกค้ากำหนดหลุดเป็น 0 และคัดเกินน้อยกว่า 5% ผลทดสอบ 261 ตัวอย่าง หลุด 1.15% คัดเกิน 0.38%
เลือกระบบกล้องอย่างไรสำหรับงานรถยนต์?
| ระบบ | เหมาะกับงานยานยนต์ |
|---|---|
| Code Reader | อ่านรหัส DPM บนชิ้นส่วนโลหะ และบาร์โค้ดบนยาง เพื่อตรวจสอบย้อนกลับ |
| Smart Camera | ตรวจการประกอบ ตำแหน่ง มุม และตำหนิที่เงื่อนไขชัด ส่งผลให้ PLC ได้โดยตรง |
| กล้องอุตสาหกรรม + PC | งานวัดความแม่นยำสูง หลายกล้องรอบชิ้นงาน 360° หรือ Deep Learning สำหรับตำหนิและแยกรุ่น |
เตรียมข้อมูลก่อนเริ่มโปรเจกต์
- ชิ้นงานและจุดตรวจ รูปชิ้นส่วน จุดที่ต้องตรวจ และเกณฑ์ OK/NG หรือพิกัดขนาด
- ตัวอย่างชิ้นดีและชิ้นเสีย ทุกแบบของตำหนิ และทุกรุ่นที่ผลิตในไลน์
- รหัสบนชิ้นงาน ชนิดรหัส วิธีทำ (เลเซอร์ ตอก อิงค์เจ็ท) วัสดุ และขนาดรหัส
- ข้อมูลไลน์ รอบเวลาต่อชิ้น วิธีลำเลียงหรือจับชิ้นงาน และพื้นที่ติดตั้งกล้อง
- ระบบที่ต้องเชื่อม PLC ระบบบันทึกข้อมูลการผลิต และเกณฑ์คัดเกินกับหลุดที่ยอมรับได้
สรุป
กล้องตรวจสอบชิ้นส่วนรถยนต์ช่วยตรวจการประกอบ วัดขนาดและมุม หาตำหนิผิว อ่านตัวอักษร อ่านรหัส DPM เพื่อตรวจสอบย้อนกลับ และแยกรุ่นได้ทุกชิ้น โจทย์สำคัญคือผิวโลหะสะท้อนแสง คราบน้ำมัน การตรวจรอบ 360° และความแม่นยำสูง จึงต้องเลือกกล้อง แสง และวิธีวิเคราะห์ให้ตรงงาน Better Code ตัวแทนจำหน่ายอย่างเป็นทางการของ HIKROBOT ในประเทศไทย ช่วยทดสอบกับชิ้นส่วนจริง ติดตั้ง เชื่อมต่อ PLC และดูแลหลังการขาย
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกล้องตรวจสอบชิ้นส่วนรถยนต์
กล้องตรวจสอบชิ้นส่วนรถยนต์ ตรวจอะไรได้บ้าง?
ตรวจการประกอบและตำแหน่ง วัดขนาดและมุม หาตำหนิผิว อ่านตัวอักษร อ่านรหัส DPM เพื่อตรวจสอบย้อนกลับ และแยกรุ่นชิ้นงาน เช่น เคส HIKROBOT ตรวจตัวเลขบนหัวเกียร์ วัดชิ้นส่วนกล่องเกียร์ และอ่านรหัสบนลูกสูบและเพลาข้อเหวี่ยง
DPM คืออะไร ทำไมงานรถยนต์ต้องใช้?
DPM (Direct Part Marking) คือรหัสที่ทำลงบนชิ้นงานโดยตรงด้วยเลเซอร์ การตอก หรืออิงค์เจ็ท ใช้ระบุชิ้นส่วนแต่ละชิ้นตลอดอายุการใช้งาน งานยานยนต์ใช้เพื่อตรวจสอบย้อนกลับเมื่อมีปัญหา เอกสาร HIKROBOT ระบุว่างานนี้ต้องการอัตราอ่าน 99.9% หรือ 99.99%
กล้องอ่านรหัสบนชิ้นส่วนโลหะที่มีคราบน้ำมันได้ไหม?
ได้ ด้วย Code Reader ที่รองรับ DPM หลายวัสดุ จัดแสงให้เหมาะกับผิวโลหะ และปรับแสงอัตโนมัติ เอกสาร HIKROBOT ระบุสิ่งรบกวนที่ต้องรับมือ ได้แก่ คราบน้ำมัน ลายผิว พื้นที่ว่างรอบรหัส และรหัสบิดเบี้ยว ควรทดสอบกับชิ้นงานจริง
กล้องวัดขนาดชิ้นส่วนรถยนต์ได้แม่นแค่ไหน?
ขึ้นกับกล้อง เลนส์ แสง และขนาดพื้นที่ภาพ ตัวอย่างจากเคส HIKROBOT วัดชิ้นส่วนกล่องเกียร์ที่ความแม่นยำ 60 ไมครอน และวัดมุมคันเกียร์ที่ ±2° ควรทดสอบความซ้ำได้กับชิ้นงานจริงก่อนติดตั้ง
ตรวจรอบชิ้นงาน 360° ได้ไหม?
ได้ โดยใช้กล้องหลายตัวรอบชิ้นงาน หรือหมุนชิ้นงานให้กล้องถ่ายหลายมุม เคสชิ้นส่วนกล่องเกียร์และเคสตรวจตำหนิพร้อมรูในเอกสาร HIKROBOT ระบุว่าการครอบคลุม 360° เป็นโจทย์สำคัญที่ต้องออกแบบตั้งแต่ต้น
กล้องอ่านบาร์โค้ดบนยางรถยนต์ได้ไหม?
ได้ เคส HIKROBOT อ่านบาร์โค้ด 1D แบบยาวเรียวที่วางตำแหน่งไม่แน่นอนในวงยาง ซึ่งขนาดยางต่างกัน โดยใช้ Code Reader ความละเอียดสูงที่ครอบคลุมพื้นที่กว้างเพื่อลดจำนวนกล้อง และถอดรหัสได้แม้มีลายยางรบกวน
ซื้อกล้องตรวจสอบชิ้นส่วนรถยนต์ HIKROBOT ในประเทศไทยได้ที่ไหน?
ติดต่อ Better Code (บริษัท เบทเตอร์ โค้ด จำกัด) ตัวแทนจำหน่ายอย่างเป็นทางการของ HIKROBOT ในประเทศไทย ทาง LINE @bettercode หรือโทร 02-170-9611 ทีมงานช่วยทดสอบกับชิ้นส่วนจริง เลือกกล้อง Code Reader และแสง พร้อมติดตั้งและบริการหลังการขาย
แหล่งข้อมูล
- HIKROBOT – Smart Product Application Cases (ธ.ค. 2021): กลุ่มยานยนต์และเครื่องกล หัวเกียร์ ยาง ผิวแผ่นเฟืองและแกน ชิ้นส่วนกล่องเกียร์ ตำหนิพร้อมรู การประกอบโซ่ รอยตัดเฟือง ชิ้นโลหะเรือนไมล์ และมุมคันเกียร์
- HIKROBOT – Industrial Code Reading (2020): อุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์ รหัส DPM บนชิ้นส่วนโลหะ และบาร์โค้ดในการผลิตยาง
- HIKROBOT – Deep Learning Application Case Set (2021): ตำหนิรังผึ้งแอร์รถยนต์ รอยเชื่อมเฟืองเกียร์ แยกรุ่นล้อแม็ก และ OCR ชิ้นส่วนรถยนต์
อยากตรวจชิ้นส่วนรถยนต์ทุกชิ้นด้วยกล้อง?
ส่งรูปชิ้นส่วน จุดที่ต้องตรวจ หรือรหัสที่ต้องอ่าน ทีม Better Code ช่วยทดสอบกล้อง HIKROBOT และ Code Reader กับชิ้นงานจริง แล้วแนะนำระบบที่เหมาะกับไลน์ของคุณ






